کافی نت نکسین

سنندج 3-19 بهاران

شهرستان سنندج

شهرستان سنندج

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری, جستجو

شهرستان سنندج (به کردی: سنه، Sine) یکی از شهرستانهای استان کردستان در غرب ایران است. مرکز این شهرستان شهر سنندج است. این شهرستان در مرکز استان قرار گرفته و غیر از شهرستانهای سقز، بیجار و بانه، با بقیه شهرستانهای استان مرز مشترک دارد. جمعیت این شهرستان بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۴۰۹٬۶۲۸ نفر بوده‌است.[۱]

تقسیمات کشوری [ویرایش]

  • بخش مرکزی شهرستان سنندج
    • دهستان آبیدر
    • دهستان آرندان
    • دهستان حسین آباد جنوبی
    • دهستان حومه (سنندج)
    • دهستان ژاورود شرقی
    • دهستان نران
    • دهستان سراب قامیش

شهر: سنندج

شهر: شویشه

منابع [ویرایش]

| پایین = رده }}

گویش‌ها
فضاهای نام
عملکردها
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و سوم بهمن 1390ساعت 20:18  توسط نکسین  | 

سنندج

سنندج از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد پرش به: ناوبری, جستجو
مختصات: شرقی‌۴۷°۰۱′ شمالی‌۳۵°۱۸′ / °۴۷٫۰۲شرقی °۳۵٫۳شمالی / ۴۷٫۰۲;۳۵٫۳ سنندج
سْنَه سنندج شرقی‌″۵۶ ′۵۹ °۴۶ شمالی‌″۰۲ ′۱۹ °۳۵ / °۴۶٫۹۹۸۹شرقی °۳۵٫۳۱۷۲شمالی / ۴۶٫۹۹۸۹;۳۵٫۳۱۷۲شهر سنندج در یک نگاه اطلاعات کلی کشور  ایران استان کردستان شهرستان سنندج بخش مرکزی نام(های) قدیمی سنه دژ، سینه، سیر،سین دژ[۱] سال شهرشدن حدود ۱۶۳۷ میلادی[۲] مردم جمعیت ۴۱۷۱۷۷ نفر[۳] زبان‌ گفتاری کردی سورانی[۴] مذهب سنی[۵] آب‌وهوا میانگین دمای سالانه ۱۲ سانتی گراد میانگین بارش سالانه ۵۰۰ میلی متر اطلاعات شهری شهردار فریدون پور رضایی ره‌آورد قالی، گلیم،کلاش، منبت کاری،نازک کاری چوب،[۷] پیش‌شماره تلفنی ۰۸۷۱ [۶] وبگاه سنندج سَنَندَج (به کردی: سنه، Sine)، دومین شهر بزرگ کرد نشین ایران، مرکز استان کردستان در غرب ایران است. نام سنندج دگرگون شدهٔ سنه‌دژ است و زبان مردم، کردی سورانی اردلانی است. سنندج در ارتفاع ۱۴۵۰ تا ۱۵۳۸ متری از سطح دریا و در منطقهٔ کوهستانی زاگرس واقع شده و آب و هوای سرد و نیمه‌خشک دارد. این شهر از سمت غرب به کوه آبیدر، از سمت شمال به کوه شیخ معروف، از سمت جنوب به کوه سراج الدین، محدود شده‌است و در منطقه‌ای به‌وسعت ۶/۳۶۸۸ هکتار گسترده شده‌است. [۸]. جمعیت این شهر بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، برابر با ۳۱۱٬۴۴۶ نفر است.[۹] گفتنی است سنندج به لحاظ موقعیت جغرافیایی و فعالیت‌های شهرسازی عصر صفوی و قاجار، از بافت شهری سنتی با ارزشی برخوردار است که بناهای مسکونی و عام‌المنفعه متعددی مانند حمام، مساجد و بازار در آن باقی مانده است‌.و دارای محدودهٔ بافت تاریخی فرهنگی با وسعتی معادل ۱۱۲ هکتار است[۱۰]. محتویات [نهفتن]  ۱ وجه تسمیه ۲ پیشینه ۲.۱ قبل از اسلام ۲.۲ بعد از اسلام ۲.۲.۱ سنه دژ ۳ وضعیت طبیعی ۳.۱ جغرافیا ۳.۲ آب و هوا ۴ مناطق دیدنی ۴.۱ جاذبه‌های تاریخی ۴.۱.۱ عمارت و خانه‌های تاریخی ۴.۱.۲ حمام‌ها ۴.۲ جاذبه‌های مذهبی ۴.۳ جاذبه‌های طبیعی ۵ مردم ۵.۱ جمعیت ۵.۲ لباس ۶ مراکز آموزش عالی و دانشگاه‌ها ۷ صنایع ۸ فرودگاه ۹ پرواز داخلی ۱۰ پرواز خارجی ۱۱ جستارهای دیگر ۱۱.۱ نگارخانه ۱۱.۲ منابع ۱۱.۳ جستارهای وابسته ۱۱.۴ پیوند به بیرون وجه تسمیه [ویرایش] در گذشته به جای شهر سنندج فعلی شهری به نام«سیر» وجود داشت که این کلمه در فارسی به معنای «سی‌سر» است. سنندج (سنه یا سنه دژ) که از شهرهای کهن و مقدس است به آیین مهر و زردشت در این بخش ایران باز می‌گردد. ارتباط این شهر و نواحی مجاور آن با اساطیر پهلوانی آریایی از اهمیت و قدمت این شهر حکایت می‌کند. شهر جدید سنندج در دوره صفوی و در روزگار شاه‌صفی در سال ۱۰۴۶ هجری قمری توسط سلیمان‌خان اردلان‌ پایه گذاری شد. پیشینه [ویرایش] قبل از اسلام [ویرایش] گورستان متعلق به عصر آهن در نزدیکی قلعه حسن آباد سنندج شهر در قدیم روی تپه بزرگی در کنار رودخانه قشلاق به نام «پیالکه توش نوذر» قرار داشته‌.شهر کهن «سنه‌دژ» در اثر زلزله و هجوم مغول ویران شد و تا زمان صفوی به صورت دهکده‌ای به حیات خود ادامه داد. مرکز حکومتی این شهر پس از ویرانی، به قلعه حسن‌آباد منتقل شد. قلعه حسن‌آباد که دژی ساسانی بود، نزدیک این شهر واقع بود و همواره به عنوان پادگانی برای حمایت از این شهر عمل می‌کرد. قلعه حسن آباد بر ‏فراز تپه ای به ارتفاع ۴۰۰ متر در جنوب روستایی به نام حسن آباد قرار گرفته‌است. به گفتهٔ باستان شناسان در جنگ‌های ایران و روم از این منطقه به نام یکی از بزرگ‌ترین دژها و پایگاه‌های مبارزه برای ایرانیان بوده‌است.این قلعه آثار دوران اشکانیان و ساسانیان می‌باشد و به نام مرکز حکومت غرب ایران کنونی بهره گیری می‌شده‌است. در نزدیکی قلعه حسن آبادگورستان عصر آهنی که بیشتر آثار عصر آهن ۲ و ۳ را که حدود ۱۲۰۰ تا ۸۰۰ قبل از میلاد است در بر دارد. آثار همراه اسکلت‌ها قطعات آهنی و مفرغی و سفال نخودی و خاکستری که مشخصه این دوره‌است میباشد.از جمله نکات قابل توجه فک بیشتر جمجمه جدا شده و سر یکی از اجساد در داخل ظرفی قرار داشت.اجساد شیوهٔ تدفین مشخصی ندارند و به همهٔ صورتها از جمله طاق باز و چمباتمه‌ای (جنینی) گور سنگی و ساده و مرکب و تدفین ثانویه میباشند. بعد از اسلام [ویرایش] سنندج مدت چهار قرن تحت حکومت حکام موروثی خاندان اردلان بود که نسبت خود را به ساسانیان می‌رسانیدند. خانواده اردلان، به جز یک وقفه کوتاه، در سراسر دوره صفوی قدرت را در دست داشتند. در دوره زندیان سنندج نیز به تسخیر حکومت زندیه در آمد. پس از یک دوره هرج و مرج و جنگ که به تخریب سنندج انجامید، «خسروخان اردلان» (مقلب به کبیر) در سال‌های ۱۱۶۸ تا ۱۲۱۴ هجری قمری در سنندج مستقر شد. آقا محمد خان قاجار، به پاداش، حکومت سنقر(کلیایی) را به او داد. از سال ۱۲۱۴ تا ۱۲۴۰ هجری قمری «امان‌الله خان اردلان» (کبیر) پسر «خسروخان» در سنندج حکومت کرد که در این مدت اصلاحات زیادی برای آبادانی و عمران شهر سنندج به عمل آمد. امان الله خان کبیر، پسری به نام «خسروخان ناکام» (ناکام، چون جوان مرگ شد. تولد ۱۲۰۵، وفات ۱۲۴۰) داشت. او به خاطر توانایی اش در سواد و ادبیات، مشهور و زبانزد بود. پس از او در زمان پسرش «رضا قلی»، جنگ و منازعات میان خانواده اردلان گسترش پیدا کرد. برادر او «امان الله» (معروف به غلامشاه خان) در سال ۱۲۶۵ تا ۱۲۸۴ حکومت کرد که آخرین وارث حکومت اردلان‌ها در کردستان بود. سنه پیش از سال ۱۰۴۶ هجری قمری روستای کوچکی بود که طا یفه‌ای به نام زرین کفش درآنجا به زندگی می‌پرداختند. تاریخ نگاران نیای این خاندان را که به لهجهٔ کردی« کوش زرین» گفته می‌شود را به طوس نوذرپهلوان نامدار شاهنامه نسبت می‌دهند.زرین کفشها دارای کلوت (کلاه) و شلایی (پارچه ایی سیاه که به گونه‌ای ویژه به دور کلاه پیچیده می‌شد) بودند و کفشهای گلابتون دوزی شده به پا می‌کردند که نشان شاهزادگی بوده، که به دلیل پوشیدن همین کفشها به زرین کفشها نامزد شدند. میدن انقلاب در سال ۱۳۳۸هجری شمسی(۱۹۵۹ میلادی) شهر سنندج تقریبآ در نیمهٔ اول قرن یازدهم بنا شده‌است و به همین دلیل، جغرافی‌نویسان بعد از اسلام از این شهرذکری نکرده‌اند گرچه این شهر جدیدالبنیان است، اما چند گور بیش از نهصد ساله در قبرستان شیخان و وجود مدفن امامزاده پیرمحمد، و مدفن هاجر خاتون، در این شهر، همگی دلیل بر قدمت تاریخی آن است. شهر سنندج مقر طوایفی از کردهای اردلان، احمدزینل، قاری‌مرادی، قمرتوزه‌ای، چهاردولی، خرات، دوم (گیوه‌کش)، سورسوری، شیخ‌اسماعیل، قادر مریویسی، کوش زرین (کفش زرین)، گرگدای، گوران و هلاج (حلاج) بوده است.[۱] (محمد مردوخ کردستانی، تاریخ مردوخ، چاپخانه ارتش ۱۳۵۴، ج ۱، ص ۷۶ـ۱۱۶). در سالهای ۱۳۰۰ تا ۱۳۲۰ شهر سنندج اهمیت خودرا در مقام حاکم نشین منطقه از دست می داد. با روی کار آمدن رضاشاه حکومت مرکزی توانست تا اندازه ای امنیت را در سر تا سر ایران تأمین نماید. در این زمان سنندج بخشی از استان پنجم (استان کرمانشاهان بود). از سال ۱۳۴۰ به بعد استان کرمانشاه تقسیم شد به استان کردستان و استان کرمانشاهان و سنندج به عنوان مرکز سیاسی و اداری استان کردستان، مهمترین و بزرگترین شهر استان جدید التاسیس کردستان بود. سنه دژ [ویرایش] دژ سنندج در زمان قدیم پس از انهدام قلعه حسن آباد، در سال ۱۰۴۶ هجری قمری در زمان حکومت شاه صفی، «سلیمان‌خان اردلان‌» پسر «تیمورخان اردلان» از بستگان مورد اعتماد شاه صفی به کردستان آمد، مرکز ایالت کردستان را از حسن آباد به سنندج انتقال داد و شهر سندج را در محل روستای سینه پی نهاد و دژ حکومتی را بر بالای تپه‌ای به بلندای ۲۰ متر در کنار روستای سینه که امروزه به باشگاه افسران معروف است ساخت و در بیرون و پیرامون دژ، خانه، گرما به و بازار و مسجدی ساخت و یک رشته کاریز نیز در دشت «سرنوی» پی نهاد و آب آنرا به شهر و میان قلعه آورد. دژی را که «سلیمان خان» بنا نهاد «سنه دژ» نامید که بر اثر گذشت زمان و تلفظ‌های گوناگون به «سنه دج» و سپس «سنندج» دگرگون شد.بنای اصلی آن از زمان خسروخان اول تا امان الله خان اول طول کشید. «حسنعلی خان اردلان»، والی سنندج در سال ۱۱۱۶ هجری قمری درمیان قلعهٔ حکومتی چند تالار و عمارت بنیان می‌کند و سپس مسجد و مدرسه‌ای بزرگ در شهر سندج بر پا می‌کند که دو منار بلند داشته‌است. این دو منار یک صد سال پا بر جا بود که در زمان «امان الله خان اردلان» والی کردستان که مردی سخت مذهبی و تندرو بود از جای در آمد و به جای آن مسجد و دو منار و باغی به نام فردوس ساخت. شهر سنندج در زمان قاجار و نمایی از آبیدر. «امان الله خان» قلعهٔ حکومتی را گسترش می‌دهد و تالاری بزرگ در آن می‌سازد و کف آنرا به گونه‌ای نیمه شفاف مفروش می‌کند. سپس تالار دیگری می‌سازد و تصویر پادشاهان بزرگ جهان همچون ناپلئون، امپراتور فرانسه و الکساندر تزار روسیه و چند تصویر از جنگهای بزرگ و نامدار را بر دیوار نقاشی می‌کند. در دورهٔ رضاخان یادمان‌های با ارزش دژ به دست «علی محمد بنی آدمی» ملقب به شریف الدوله از بین رفت.حوض مرمرینی که از سنگ یشم در دورهٔ «امان الله خان اردلان» ساخته شده و در دژ به کار رفته بود به تهران فرستاده شد و در کاخهای رضا خان به کار رفت.این دژ از نوع دژهای کاخهای حکومتی بود همچنین به دلیل اینکه در کوهستان ساخته شده بود به دژهای کوهستانی شبیه بود.این بنا که به دورهٔ صفوی باز میگردد دارای ویژگیهای شیوهٔ اصفهانی میباشد. برای حفاظت از قلعهٔ حکومتی و منازل خوانین و حکام، دیواری بر گرد قلعه کشیده شد و ۴ دروازه به نامهای قلعه چوارلان (رو به غرب)، سرتپوله (رو به شمال)، عبد العظیم (رو به قبله) آقا رحیم (رو به شرق) ساخته شد. این دیوار به همراه ۴ دروازه محلهٔ میان قلعه را تشکیل میداد. همچنین در این شهر میدان ی به نام میان اقبال است.روستای بسیار بزرگ و دلنشینی به نام کرجو هم در مناطق اطراف آن واقع شده است یکی دیگر از این مناطق هم بیساران نام دارد که بسی زیبا و دل انگیز است. وضعیت طبیعی [ویرایش] جغرافیا [ویرایش] آبیدر و نمایی از سنندج باغ امانیه از بالای آبیدر شهر سنندج، مرکز استان کردستان با مساحت ۶/۳۶۸۸ هکتار در غرب ایران و در بخش جنوبی استان کردستان قرار دارد. مختصات جغرافیایی سنندج در موقعیت ۱۴ درجه و ۳۵ دقیقه عرض شمالی و ۴۶ درجه طول شرقی از نصف النهار گرینویقرار دارد و ارتفاع آن از سطح دریا بین ۱۴۵۰ تا ۱۵۳۸ متر در نقاط مختلف شهر متغیر است. شهر سنندج از نظر طبیعی محصور بین تپه‌هایی در یک جام فضائی قرار گرفته‌است به طوریکه کوه‌ها و تپه‌های (آبیدر، کوچکه رش و توش نوذر) که ادامه سلسله جبال زاگرس هستند در اطراف این شهر کشیده شده‌اند . و در پاره‌ای از نقاط از جمله جنوب غربی و شمال شرقی رشد و گسترش شهر را محدود کرده‌اند. بخش‌های زیادی از شهر سنندج بر روی تپه‌هایی واقع شده.وضعیت توپوگرافی شهر و کوه‌های اطراف آن باعث گردیده‌است که شهر به صورت طبیعی در یک دره نسبتاً مسطح محصور گردد و قطعاً شکل گیری در جهات دیگری گسترش پیدا کرده‌است و همچنین شکل گیری شبکه معابر و خیابان‌های اصلی و فرعی، کوچه‌ها و محلات بر حسب شیب زمین بوده و حتی بیشتر قسمت‌های شهر، ساختمان‌ها به صورت پله بندی و تراس بندی استقرار یافته و غیر از محلات نو ساز (چون اکثر شهرک‌های تازه ساخت اطراف شهر) اغلب کوچه‌ها باریک و پر پیچ و خم و پله‌ای می‌باشند. رود قشلاق به طول ۹۵ کیلومتر از سه کیلومتری مشرق سنندج عبور می‌کند.امروزه حجم آب دهی رود قشلاق به دلیل گسترش و توسعه فیزیکی شهر و کمبود نزولات جوی به شدت پایین آمده‌است. از کوه‌های سنندج میتوان به کوه آبیدر، کوچسار، شیخ معروف، مسجد میرزا، ملاکاوو، چرخ لان و سراج الدین اشاره کرد. فاصله شهر سنندج تا تهران ۵۱۲ کیلومتر می‌باشد همچنین از طریق مریوان ۱۴۰ کیلومتر با خط مرزی نیز فاصله دارد . سراسرنمای سنندج در شب. آب و هوا [ویرایش] پارک ملت سنندج در زمستان آب و هوای شهر سنندج سرد و نیمه‌خشک است و در فصل بهار و تابستان هوای دلپذیر دارد.متوسط دمای سنندج در بهار ۱۵،۲۰، در تابستان ۲۵،۲۰، در پاییز ۱۰٫۴۰ و در زمستان ۱٫۶۰ درجهٔ سانتی‌گراد است.حداکثر دما در تیر حدود ْ۴۴ و حداقل آن در بهمن، ْ۵ر۱۳- درجهٔ سانتی‌گراد است. بارندگی سالانه به طور متوسط ۳،۴۹۷ میلیمتر بوده و حداکثر روزانه ، ۶۱ میلیمتر است. مناطق دیدنی [ویرایش] جاذبه‌های تاریخی [ویرایش] عمارت سالار سعید (موزه سنندج) دولت صفوی توجه خاصی به شهر سنندج به عنوان مرکز ایالت کردستان اردلان داشت همین مسئله موجب شد که زمینه حضور هنرمندان و معمارانی برجسته از اصفهان به این شهر فراهم گردد و در نتیجه معماری سبک اصفهانی که با اقلیم سنندج هم همخوانی و انطباق داشت به طور چشمگیری در این شهر گسترش یافت و عمارات با شکوهی از جمله کهن دژ و ساختمان‌های داخل آن و بازار سنندج با پلانی مستطیل شکل که کاملاً تحت تاثیر معماری بازار پیرامون میدان نقش جهان اصفهان بود ساخته شد، یکی از زیباترین چهار باغ‌هایی که در ایران پس از چهار باغ اصفهان ساخته شد، چهار باغ سنندج در شمال بازار بود، این چهار باغ در دوره قاجار به محله مسکونی چهار باغ تبدیل شد البته تاثیر سبک معماری اصفهان در دوره زندیه و قاجاریه هم تداوم یافت و چهار باغ و عمارت خسرو اباد که یکی از چهار باغ‌های زیبای ایران است در جنوب غرب سنندج ساخته شد که اکنون عمارت خسرو اباد و بخشی از چهار باغ آن باقی مانده‌است . عمارت و خانه‌های تاریخی [ویرایش] عمارت آصف (خانه کرد) از عمارت و خانه‌های تاریخی شهر سنندج می‌توان به عمارت خسروآباد، عمارت مشیر دیوان، عمارت امجدالاشراف، عمارت وکیل الملک، عمارت احمدزاده، عمارت سرهنگ آزموده اردلان، عمارت ملا لطف الله شیخ الاسلام، عمارت ملک التجار، مجموعه عمارت شیخ محمد باقر غیاثی، عمارت سالار سعید (موزه سنندج)، عمارت آصف وزیری (خانه کرد)، خانه پیر مرادی، خانه معمار باشی، خانه آیت‌الله شیخ محمد مردوخ کردستانی، خانه گله داری و خانه مجتهدی اشاره کرد. مسجد دارالاحسان حمام‌ها [ویرایش] از حمام‌های تاریخی سنندج می‌توان به حمام شیشه، حمام خان، حمام صلاحی، حمام عبدالخالق، حمام عمارت آصف، حمام عمارت ملالطف الله شیخ الاسلام، حمام وکیل الملک، اشاره کرد. جاذبه‌های مذهبی [ویرایش] از مکان‌های مذهبی سنندج می‌توان به مسجد و زیارتگاه هاجره خاتون، مسجد خورشید لقا خانم، مسجد دارالاحسان، مسجد دارالامان، مسجد رشید قلعه بیگی، مسجد وکیل، مسجد وزیر، امامزاده پیرعمر سنندج، امامزاده پیرمحمد، مقبره شرف الملک اردلان، مقبره شیخ محمد باقر غیاثی و کلیسای سنندج اشاره کرد. جاذبه‌های طبیعی [ویرایش] استان کردستان از طبیعتی زیبا برخوردار است و جنگل بخشی از زیبایی‌های استان را شکل بخشیده‌است. جنگل‌های استان دراطراف شهرهای بانه و مریوان واقع شده و بعد از جنگل‌های شمال کشور در درجهٔ دوم اهمیت قرار دارد.معروف‌ترین درختان جنگلی این جنگل‌ها بلوط، گلابی، زبان گنجشک (ون)، گردو، سیب وحشی، پسته وحشی، زالزالک، آلبالو جنگلی، بادام تلخ، افرا و درخت‌هایی مانند گز و بید وحشی در کنار رودخانه‌است.از جاذبه‌های طبیعی میتوان جنگل‌های اطراف سنندج که مساحت آن حدود ۷۸۰۰۰ هکتاراست و در جنوب سنندج واقع شده‌اند، پارک جنگلی آبیدر، پارک ملت نام برد. مناظراطراف جاده سنندج، کامیاران. باغ سازی نزد ایرانیان سابقه دیرینه‌ای دارد.در این میان چهار باغ به خاطر چهار عنصر مقدس و گردونه زندگی، از اهمیت خاصی برخوردار بود. پارک امیریه در دامنه آبیدر. باغ سازی در کردستان به دلیل علاقه مندی والیان کردستان به سبک معماری ایرانی و باغ سازی ایران، رونق و گسترش یافت. از چندین چهار باغ، اکنون فقط نام برخی از آنها در کردستان باقی مانده‌استبرخی از باغ‌های این شهر عبارت است از باغ امیریه، باغ امانیه و چهارباغ خسروآباد که یکی از زیباترین چهار باغ‌هایی که در ایران پس از چهار باغ اصفهان ساخته شد بود .این باغ که دقیقاً به وسیله چهار خیابان به چهار قسمت تقسیم شده بود، تا حدود سال ۱۳۴۵ نیز موجود بود، اما شهر سازی جدید موجب شد تا به جای آن خانه‌هایی که اکنون پیرامون این عمارت وجود دارند، احداث شوند. جز درختان پیرامون عمارت و جوی آب مرکزی، دیگر عناصر چهار باغ از بین رفته و بسیاری از درختان و حوضچه‌ها نابود شده‌اند. از دیگر جاذبه‌های سنندج میتوان به بازار سنندج، بازار سرتپوله، پل قشلاق، سد وحدت، ساختمان شهرداری، موزه سنندج و موزه تاریخ طبیعی اشاره کرد. مردم [ویرایش] شهر سنندج مقر طوايفى از كردهاى اردلان، احمدزينل، قاري‌مرادى، قمرتوزه‌اى، چهاردولی، خرات، دوم (گيوه‌كش)، سورسورى، شيخ‌اسماعيل، قادر مريويسى، كوسن رزين (كفش رزين)، گرگداى، گوران و هلاج بوده است. [۱۱]. اکثریت ساکنان سنندج، کرد زبان هستند که به لهجه سنندجی از گویش سورانی تکلم می کنند. دین مردم سنندج اسلام و اکثریت آنها پیرو مذهب تسنن از شاخه شافعی می باشند، درصدی نیز پیرو مذهب تشیع هستند.اقلیت‌های مسیحی (کاتولیک) و کلیمی نیز وجود دارند که طی چند سال گذشته از کشور مهاجرت کرده اند. مدارس آلیانس در سال ۱۳۱۶ هجری قمری در سنندج مانند شهرهای همدان، اصفهان، شیراز و کرمانشاه که بیشترین تعداد یهودیان را داشتند، تاسیس شدند[۱۲].یک محله کامل برای یهودیان وجود داشته و قسمت اعظم تجارت منطقه را در دست داشتند.در زمان‌های قدیم، ۳ یا ۴ کنیسه وجود داشت ولی هم اکنون دو کنیسه فعال است. یک کنیسه قدیمی هم در سنندج وجود دارد که در حدود ۱۵۰ سال قدمت دارد. در کنیسه سنندج، می‌توان قدیمی‌ترین نُسَخِ سفر تورات را یافت، که ناب‌ترین پوست آهو را داراست و جوهر آن از جوهر چینی است. شغل یهودیان قدیمی در سنندج، پارچه‌فروشی و خرازی بوده است. هم‌چنین، بعضی از بناهای قدیمی سنندج، کار یهودیان قدیمی سنندج است. سراسرنمای سنندج از آبیدر. جمعیت [ویرایش] جمعیت شهر سنندج در سال ۱۳۳۵ برابر با ۴۰،۶۴۱ نفر با ۷،۹۰۰ خانوار بوده‌است[۱۳]. در سال ۱۳۴۵ جمعیت شهر به ۵۴،۵۷۸ نفر و ۱۵،۱۰۶ خانوار رسیده‌است. نرخ رشد جمعیت در این دوره ۲٫۹۹ درصد بوده‌است که در مقایسه با نرخ رشد سایر مراکز استان‌ها در کشور نرخ رشد بالایی می‌باشد. براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ خورشیدی، جمعیت شهر سنندج در این سال بالغ بر ۴۱۷۱۷۷ نفر بوده که از این تعداد ۲۱۳۱۵۰ نفر مرد و ۲۰۴۰۲۷ نفر زن بوده‌اند. همچنین تعداد خانوارهای ساکن این شهر، ۸۱٬۳۸۰ خانوار بوده‌است.[۱۴] هرم جمعیتی سنندج در سال ۱۳۸۵[۱۵] مردان سن زنان ۸٬۳۴۹  ۶۵+  ۷٬۴۲۳ ۳٬۰۷۷  ۶۰-۶۴  ۳٬۱۲۱ ۴٬۳۷۵  ۵۵-۵۹  ۴٬۳۴۴ ۷٬۳۸۵  ۵۰-۵۴  ۶٬۳۳۹ ۸٬۵۸۳  ۴۵-۴۹  ۸٬۱۳۷ ۱۰٬۱۲۹  ۴۰-۴۴  ۹٬۷۲۹ ۱۲٬۳۲۸  ۳۵-۳۹  ۱۱٬۶۰۶ ۱۳٬۲۸۱  ۳۰-۳۴  ۱۲٬۷۵۱ ۱۶٬۸۴۹  ۲۵-۲۹  ۱۶٬۰۳۴ ۲۱٬۶۰۷  ۲۰-۲۴  ۲۲٬۴۷۱ ۲۰٬۷۲۰  ۱۵-۱۹  ۱۹٬۹۰۸ ۱۴٬۴۵۶  ۱۰-۱۴  ۱۳٬۷۴۸ ۱۰٬۵۲۴  ۵-۹  ۱۰٬۰۶۶ ۱۰٬۶۹۰  ۰-۴  ۱۰٬۰۶۱ لباس [ویرایش] لباس زنان کرد. لباس مردان کرد. لباس کردی دارای تنوع خاص در مناطق مختلف است. لباس مردها شامل نیم‌تنه‌ای به نام چوخه که از جنس پشم یا کتان است و شلواری گشاد به‌نام رانک که مچ‌پای آن تنگ است.سورانی که نوعی آستین شل و دراز است که دارای شکل مثلثی بوده و بر روی مچ و دست بسته می شود.شال که به آن «پشت ون» و «پشت ینه» نیز گفته می شود، ۳ تا ۱۰ متر طول دارد که در ناحیه کمر بر روی لباسها بسته می شود. دستار یا «کلاقاه» نیز به بعنوان کلاه بر سر مردان کاربرد دارد.لباس دیگری نیز به‌نام مَلَکی دارند که شامل نیم‌تنه‌ای بدون یقه است و از پایین تا بالا با دکمه بسته می‌شود. لباس زنان شامل پیراهن بلند (بدون پولک یا با پولک)، جافی، شلواری است همانند شلوار مردان که توسط زنان کرد مخصوصا در روستاها در هنگام کار پوشیده می شود، در مراسم عروسی زنان شلوارهای گشادی می پوشند که از ابریشم ساخته شده و براق است. قبای بلندی که بر روی لباسهای بلند پوشیده می‌شود که به آن «کولنجه» میگویند که ساخته شده از مخمل یا ابریشم ضخیم است و روسری، که دارای رشته‌های بلند سیاه و سفید ابریشمی است و روی آنرا زر دوزی می کنند.لباس زن‌های سنندجی برخلاف لباس سایر مناطق کردستان، فاقد شال است. مراکز آموزش عالی و دانشگاه‌ها [ویرایش] دانشگاه کردستان دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات کردستان دانشگاه علوم پزشکی کردستان دانشگاه آزاد اسلامی سنندج دانشگاه پیام نور استان کردستان آموزشکده سما واحد سنندج آموزشکده فنی شهید یزدان پناه دانشگاه جامع علمی کاربردی آموزشکده فنی دختران مرکز تربیت معلم شهید مدرس مرکز تربیت معلم بنت الهدی صدر سنندج [نمایش] ن • ب • ودانشگاه‌های استان کردستان دولتی وزارت علوم دانشگاه: کردستاندانشکده‌: وزارت بهداشت دانشگاه: علوم پزشکی کردستاندانشکده: وزارت آموزش و پرورش تربیت معلم‌: بنت الهدی صدر سنندج • مدرس سنندج آموزشکده‌:آموزشکده فنی شهید یزدان پناه • آموزشکده فنی دختران علمی کاربردی کردستان غیردولتی آزاد اسلامی دانشگاه‌: واحد علوم و تحقیقات کردستان(سنندج) • سنندج • قروه • سقز • مریوان • بیجارسما: غیرانتفاعی غیرانتفاعی ماد • غیرانتفاعی توسعه دانش آموزش از راه دور پیام نور واحد بانه • واحد بیجار • واحد دیواندره • واحد سقز • مرکز سنندج • واحد قروه • مرکز مریوان دانشکده ی علوم انسانی صنایع [ویرایش] شهر سنندج دارای نیروگاه سیکل ترکیبی[۱۶] و کارخانه‌های متعدد است. شرکت تراکتورسازی کردستان نیز که در سنندج مستقر است در تاریخ ۱۵/۴/۸۴ به ثبت رسیده‌است و در حال حاضر تراکتورهای موردنیاز استان‌های غرب ایران را تأمین می‌کند.[۱۷] صنایع کارخانه‌ای نساجی، کفاشی، چرم‌سازی، تولید شیر پاستوریزه، کاغذسازی، تولیدات شیمیایی، تولیدات برق و الکترونیک و فلزی، تولیدات کانی غیر فلزی، فرآورده‌های غذایی و داروسازی از جمله صنایع شهرستان سنندج هستند. در این شهرستان معادن زیادی نیز وجود دارد که به علت مرغوبیت جنبه صادرات دارند.[۱۸] شهر سنندج دارای فرودگاهی به نام فرودگاه سنندج است. واحد سوختگیری این فرودگاه در زمینی به مساحت هفت هزار متر مربع احداث شده که دارای پنج مخزن و دو واحد ذخیره‌سازی است و (در سال ۱۳۸۸ خورشیدی) در طول روز سوخت شش فروند هواپیما را تامین می‌کند.[۱۹] شهر سنندج یکی از مراکز مهم قالی‌بافی ایران است که قالی‌های آن به صورت بسیار ظریف و تک‌پود با گره متقارن بافته می‌شود.[۲۰] سد مخزنی وحدت (قشلاق)، که در ده کیلومتری شمال شهر بر رودخانه قشلاق احداث شده و دریاچه وحدت را به وجود آورده‌است، آب آشامیدنی اهالی سنندج را تأمین می‌کند.[۲۱] مجتمع پتروشیمی کردستان در جاده سنندج- کرمانشاه و در فاصله ۶ کیلومتری روستای «سرنجیانه» سنندج ساخته خواهد شد و بزرگ‌ترین واحد صنعتی این شهر به شمار می‌رود. مجتمع پتروشیمی کردستان، یکی از ۸ مجتمع پتروشیمی است که در مسیر خط لوله اتیلن غرب، در استان‌های غربی ایران ساخته می‌شود.[۲۲] نیروگاه سیکل ترکیبی سنندج شامل چهار واحد گازی و دو واحد بخار با ظرفیت نامی 956 مگاوات در هفت کیلومتری این شهر قرارداد. فرودگاه [ویرایش] فرودگاه سنندج IATA: SDG – ICAO: OICS اطلاعات کلی مکان سنندج , ایران ارتفاع از سطح دریا ۴٬۵۲۲ پا / ۱٬۳۷۸ متر مختصات ‏۳۳٫۲۹″ ۰۰′ ۰۴۷°شرقی ‏۴۵٫۰۸″ ۱۴′ ۳۵°شمالی / ۴۷٫۰۰۹۲۴۷۲غرب ۳۵٫۲۴۵۸۵۵۶جنوب / -۴۷٫۰۰۹۲۴۷۲;-۳۵٫۲۴۵۸۵۵۶ باندها باند طول سطح فوت متر 01/19 8660 2640 آسفالت Source: World Aero Data [۲] فرودگاه بین‌المللی سنندج در شهر سندج در استان کردستان واقع شده‌است. پرواز داخلی [ویرایش] در حال حاضر در نوبت صبح روازنه یک پرواز از سنندج به تهران توسط شرکت اسمان و در نوبت بعد از ظهر نیز غیر از روزهای یکشنبه و چهارشنبه یک پرواز توسط شرکت ماهان از سنندج به تهران و بالعکس انجام می‌شود. پرواز خارجی [ویرایش] انجام پرواز به اربیل و سلیمانیه عراق تصویب شده‌است و در آینده نزدیک عملی می‌گردد. جستارهای دیگر [ویرایش] [پورتال اطلاع رسانی فرودگاه سنندج]http://www.snjairport.ir فهرست فرودگاه‌های ایران نگارخانه [ویرایش] میدان و مجسمه آزادی سنندج نمایی از شهر مجسمه دختر کرد با کوزه، آبیدر، سنندج سینمای روباز پارک امیریه سنندج آبیدر سنندج ۲۳۷۶۸۵۳۵۳۸ ۴ab057a۶۳۷.jpg عمارت خسروآباد اشیاء تاریخی در موزه سنندج قبرهای تاریخی در داخل موزه سنندج مسجد دارالاحسان کاشیکاری مسجد دارالاحسان نقس برجسته آبیدر عمارت آصف وزیری (خانه کرد) پل قشلاق منابع [ویرایش] ↑ «نام‌های قدیمی سنندج». فرمانداری سنندج. بازبینی‌شده در ۲۹ اوت ۲۰۰۹.  ↑ «سال شهر شدن سنندج». پایگاه اطلاع رسانی حوزه هنری استان کردستان.  ↑ «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵». وب‌گاه مرکز آمار ایران.  ↑ «زبان کردی». وبگاه چهل چشمه.  ↑ «مذهب کردها». وبگاه کردستان توريسم.  ↑ «پیش شماره کد تلفن شهر و شهرستان‌های استان کردستان».  ↑ «معرفی کردستان». وبگاه رسمی استانداری کردستان.  ↑ «مساحت محدوده شهر سنندج». وبگاه رسمی شهرداری سنندج.  ↑ «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵». وب‌گاه مرکز آمار ایران.  ↑ «محدودهٔ بافت تاریخی فرهنگی سنندج ابلاغ شد».  ↑ [تاريخ مردوخ، مردوخ، ج ۱، ص ۷۶ـ۱۱۶] ↑ وب‌گاه انجمن کلیمیان ↑ «ارزیابی اجمالی ظرفیتهای تراكمی شهر». وبگاه فرمانداری سنندج.  ↑ «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵». وب‌گاه مرکز آمار ایران.  ↑ «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار ایران. بازبینی‌شده در ۱۳ مارس ۲۰۱۰.  ↑ شانا، بازدید«مارس ۲۰۰۹. ↑ پی‌تی‌اس، بازدید: مارس ۲۰۰۹. ↑ روزنامهٔ آفرینش، تاریخ خبر ۱۳۸۶/۰۹/۲۰، بازدید: مارس ۲۰۰۹. ↑ ایرنا، کد خبر: ۴۷۲۰۶۰، ۱۳۸۸/۲/۱۸ ↑ ماهنامه خبری سازمان صنایع دستی ایران، شمارهٔ ۱۴، ص ۲۴ ↑ فرهنگ جغرافیائی آبادی‌های کشور، ج ۳۵، ص ۱۹۵. ↑ ایران پترونت، بازدید: مارس ۲۰۰۹. مختصات و ارتفاع ویکی انگلیسی سایت مرجع هوانوردی و هوافضای پارس [نمایش] ن • ب • وفرودگاه‌های ایران بین‌المللی اصفهان • امام خمینی • بندرعباس • تبریز • زاهدان • شیراز • مشهد • مهرآباد • کیش مرز هوایی آبادان • اراک • اردبیل • ارومیه • اهواز • بندرلنگه • بوشهر • بیرجند • خرم‌آباد • رشت • رفسنجان • ساری • سبزوار • شهرکرد • کرمان • کرمانشاه • گرگان • لارستان • لامرد • همدان • یزد داخلی آغاجاری • ابوموسی • ایرانشهر • ایلام • بجنورد • بم • پارس‌آباد • جهرم • جیرفت • خوی • داراب • دزفول • رامسر • زابل • زرقان • زنجان • سراوان • سمنان • سنندج • سهند • سیرجان • شاهرود • طبس • فسا • کلاله • ماهشهر • نوشهر • یاسوج • فرودگاه خلیج فارس نظامی فرودگاه کنارک • پایگاه ششم شکاری بوشهر (شهید یاسینی) در دست مطالعه اقلید • بروجرد • تربت حیدریه • سقز • گناباد • ماکو جستارهای وابسته [ویرایش] درگاه سنندج فهرست عمارت و خانه‌های قدیمی سنندج فهرست جاذبه‌های مذهبی سنندج فهرست حمام‌های قدیمی سنندج فهرست مشاهیر سنندج حکومت اردلان پیوند به بیرون [ویرایش] در ویکی‌انبار منابعی در رابطه با سنندج موجود است. معنای واژهٔ «سنندج» را در ویکی‌واژه ببینید. پورتال شهرداری سنندج فرمانداری سنندج انجمن سنندج نتورک در دانشنامه‌های دیگر مقاله سنندج در لغت‌نامه دهخدا مقاله سنندج در دانشنامه اسلامی [نمایش] ن • ب • وسنندج پیشینه  • پیشینه • گاهشمار • آثار • مردم زبان  • لهجه اردلانی • لباس  • پشت ون • کلاقاه • ملکی • کولنجه • فرهنگ  • موسیقی • سالن‌های سینما • موزه‌ها • مشاهیر • آثار مذهبی • آموزش  • دانشگاه‌ها • مدرسه‌ها • اقتصاد  • شهرک های صنعتی • صنعت • جغرافیا  • کوه‌ها • آب ها • غارها • شهرداری  • شهردار ها • مناطق شهری گردشگری  • هتل‌ها • جاذبه های گردشگری • [نمایش] ن • ب • واستان کردستان مرکز سنندج شهرستان‌ها بانه • بیجار • دهگلان • دیواندره • سروآباد • سقز • سنندج • قروه • کامیاران • مریوان شهرها آرمرده • بابارشانی • بانه • بلبان‌آباد • بویین سفلی • بیجار • چناره • دزج • دلبران • دهگلان • دیواندره • زرینه • سروآباد • سریش‌آباد • سقز • سنندج • شویشه • صاحب • قروه • کامیاران • کانی‌دینار • کانی‌سور • مریوان • موچش • یاسوکند جای‌های دیدنی مراسم پیرشالیار • اورامان تخت • بازار سنندج • عمارت وکیل الملک • قلعه تاریخی قمچقای بیجار • عمارت آصف وزیری • دریاچه زریوار • دریاچه سد وحدت • سنگ‌نبشته اورامان • موزه سنندج • عمارت خسروآباد • غار کرفتو • گردشگاه آبیدر • مسجد و زیارتگاه هاجره خاتون • مسجد دارالاحسان • مسجد دومناره • قرآن تاریخی نگل • پل قشلاق • حمام عمارت آصف • عمارت مشیر دیوان • عمارت امجدالاشراف • کلیسای سنندج فهرست‌ها فهرست روستاهای استان کردستان | پایین = رده }} [نمایش] ن • ب • ومراکز استان‌های ایران اراک • اردبیل • ارومیه • اصفهان • اهواز • ایلام • بجنورد • بندر بوشهر • بندرعباس • بیرجند • تبریز • تهران • خرم‌آباد • رشت • زاهدان • زنجان • ساری • سمنان • سنندج • شهرکرد • شیراز • قزوین • قم • کرج • کرمان • کرمانشاه • گرگان • مشهد • همدان • یاسوج • یزد [نمایش] ن • ب • وپرجمعیت‌ترین شهرهای ایران ردیف شهر جمعیت ردیف شهر جمعیت ردیف شهر جمعیت ۱۲۳۴۵۶۷۸۹۱۰ تهرانمشهداصفهانتبریزکرجشیرازاهوازقمکرمانشاهارومیه ۷٬۷۰۵٬۰۳۶۲٬۴۱۰٬۸۰۰۱٬۵۸۳٬۶۰۹۱٬۳۷۸٬۹۳۵۱٬۳۷۷٬۴۵۰۱٬۲۱۴٬۸۰۸۹۶۹٬۸۴۳۹۵۱٬۹۱۸۷۸۴٬۶۰۲۵۷۷٬۳۰۷ ۱۱۱۲۱۳۱۴۱۵۱۶۱۷۱۸۱۹۲۰ زاهدانرشتکرمانهمداناراکیزداردبیلبندرعباساسلام‌شهرقزوین ۵۵۲٬۷۰۶۵۵۱٬۱۶۱۴۹۶٬۶۸۴۴۷۳٬۱۴۹۴۳۸٬۳۳۸۴۲۳٬۰۰۶۴۱۲٬۶۶۹۳۶۷٬۵۰۸۳۵۷٬۱۷۱۳۴۹٬۸۲۱ ۲۱۲۲۲۳۲۴۲۵۲۶۲۷۲۸۲۹۳۰ زنجانخرم‌آبادسنندجگرگانساریکاشانگلستانبروجردقدسملارد ۳۴۱٬۸۰۱۳۲۸٬۵۴۴۳۱۱٬۴۴۶۲۶۹٬۲۲۶۲۵۹٬۰۸۴۲۴۸٬۷۸۹۲۳۱٬۸۸۲۲۲۹٬۵۴۱۲۲۹٬۳۵۴۲۲۸٬۶۷۳ برگرفته از «http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%D9%86%D9%86%D8%AF%D8%AC&oldid=6196800» رده‌های صفحه: الگوهای دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی فرودگاه‌های ایران کردستان شهرهای استان کردستان سنندج رده‌های پنهان: موقعیت جغرافیایی شرقی موقعیت جغرافیایی نیمکره شمالی ابزارهای شخصی ورود به سامانه / ایجاد حساب کاربری گویش‌ها فضاهای نام بحث مقاله جستجو عملکردها 0 بازدیدها نمایش تاریخچه ویرایش خواندن گشتن صفحهٔ اصلی رویدادهای کنونی ورودی کاربران تغییرات اخیر مقالهٔ تصادفی راهنما کمک مالی چاپ/برون‌ریزی ایجاد کتاب بارگیری به‌صورت PDF نسخهٔ قابل چاپ جعبه‌ابزار پیوندها به این صفحه تغییرات مرتبط صفحه‌های ویژه پیوند پایدار یادکرد پیوند این مقاله تعداد بازدید صفحه زبان‌های دیگر English Hrvatski Polski Türkçe العربية مصرى Български Català کوردی Česky Deutsch English Español Français Hrvatski Italiano 한국어 Kurdî Lietuvių مازِرونی Nederlands Polski Română Русский Svenska Тоҷикӣ Türkçe اردو Winaray 中文 این صفحه آخرین بار در ‏۲۸ ژانویهٔ ۲۰۱۲ ساعت ‏۰۸:۵۴ تغییر یافته‌است. همهٔ نوشته‌ها تحت مجوز Creative Commons Attribution/Share-Alike در دسترس است؛ برای جزئیات بیشتر شرایط استفاده را بخوانید.ویکی‌پدیا® علامتی تجاری متعلق به شرکت غیرانتفاعی بنیاد ویکی‌مدیا است.
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و سوم بهمن 1390ساعت 20:17  توسط نکسین  | 

مجموعه عکس قدیمی سنندج سری 4

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و نهم دی 1390ساعت 11:34  توسط نکسین  | 

مجموعه عکس قدیمی سنندج سری 3

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و نهم دی 1390ساعت 11:32  توسط نکسین  | 

مجموعه عکس قدیمی سنندج سری 2

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و نهم دی 1390ساعت 11:29  توسط نکسین  | 

مجموعه عکس قدیمی سنندج سری 1

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و نهم دی 1390ساعت 11:27  توسط نکسین  | 

عکسی زیبا از میدان اقبال سنندج

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و نهم دی 1390ساعت 11:25  توسط نکسین  | 

امیریه از بالا- گوگل ارث

سنندج
+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و نهم دی 1390ساعت 11:19  توسط نکسین  | 

منظره آبیدر از میدان اقبال- با استفاده از گوگل ارث

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و نهم دی 1390ساعت 11:18  توسط نکسین  | 

دو عکس فوق العاده زیبا از سنندج

برای دیدن عکس ها در سایز اصلی به ادامه مطلب بروید
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه دوم آذر 1390ساعت 11:36  توسط نکسین  | 

میدان مادر شهر سنندج

+ نوشته شده در  پنجشنبه نوزدهم آبان 1390ساعت 10:17  توسط نکسین  | 

شاعر سنندجی سید محمد باقر سجادی

+ نوشته شده در  دوشنبه شانزدهم آبان 1390ساعت 19:18  توسط نکسین  | 

بدیع‏الزمان مهی سنندجی، عبدالحمید

+ نوشته شده در  دوشنبه شانزدهم آبان 1390ساعت 19:17  توسط نکسین  | 

تاریخچه شهر سنندج

 
 سنندج (سنه یا سنه دژ) که از شهرهای کهن و مقدس است به آیین مهر و زردشت در این بخش ایران باز می‌گردد. ارتباط این شهر و نواحی مجاور آن با اساطیر پهلوانی آریایی از اهمیت و قدمت این شهر حکایت می‌کند. شهر جدید سنندج در دوره صفوی و در روزگار شاه‌صفی در سال ۱۰۴۶ هجری قمری توسط «سلیمان‌خان اردلان‌» پایه گذاری شد

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه شانزدهم آبان 1390ساعت 19:16  توسط نکسین  | 

عکس سنندج

عکس سنندج
+ نوشته شده در  دوشنبه شانزدهم آبان 1390ساعت 18:58  توسط نکسین  | 

بازار سنندج

بازار سنندج

در این بازار در دو طرف خیابان انقلاب قرار گرفته و در سال 1046هـ ق همزمان با مرکزیت یافتن شهر سنندج به عنوان مرکز حکومت اردلان ها ساخته شده است . پلان این بازار به صورت مستطیل بزرگی است که در اثر خیابان کشی دوران حکومت پهلوی به دو بخش تقسیم شده و بخش شمالی آ ن بازار سنندجی و بخش جنوبی آن بازار ، صف نام گرفته است . با وجود مراکز خرید جدید این بازار همچنان موقعیت و ارزش خود را از لحاظ تجاری حفظ نموده است .

بازار سنندج ، بازاری بزرگ در مرکز این شهر است . در این بازار جنس های گوناگونی فروخته می ‌شود . این بازار قدمتی تاریخی دارد .

بافت شهر سنندج

استان کردستان دارای وسعت V571 کیلومتر مربع است و ارتفاع آن از سطح دریا 1372 متر می باشد .

سابقه ایجاد بازار در ایران به روزگاران بسیار دور باز می گردد طبق مدارکی تاریخی بازار در بسیاری از شهرها قبل از اعلام یکی از عناصر مهم شهری بوده است پس از اسلام است .

 

تاریخچه بازار سنندج

در سال 1046 شهر سنندج در دوره صفویه بوسیله سلیمان خان اردلان از سوی شاه صفی صنعتکاران و استادکاران زبده و خاذق به منطقه روانه می گردند و طبق دستور شروع به اقدامات و انجام بناهای خواسته شده می نمایند که از جمله احداث بنای بازار و قطعه حکومتی و حمام و مسجد و کاروانسرا است بازار سنندج نیز بدین نحوه ساخته می شود .

 

بازار و اقلیم

استان کردستان چون در معرض وزش بادهای باران آور مسیر مدیترانه قرار گرفته است و تقریباً نیمی از سال باران و از طرف دیگر شهر سنندج در این میان نسبت به شهرهای دیگر استان در سطح پایین قوی قرار گرفته و با توجه به افت محیطی دما این شهر در فصل تابستان درجه حرارت بالا می رود .

 

حوزه نفوذ خدمات بازار

حوزه نفوذ بازار شهر سنندج بیشتر به حوزه شهر خدمات می دهد و روستاهای اطراف در درجه دوم اهمیت قرار دارند و شهرهای دیگر استان و بخش ها را بسیار کمتر از حد روستاها تحت نفوذ خود دارد حتی افراد در روستا هایی که ده ها کیلومتر با سنندج فاصله دارند برای تأمین نیازهای خود و رفع مایحتاج خود به شهر مخصوصاً به بازار می ایند .

 

پلان بازار سنندج به شکل مستطیل بزرگ بوده است و برخلاف تمام بازارهای ایرانی که بصورت خطی شکل گرفته اند ، این بازار با الهام از پیرامون میدان نقش جهان اصفهان با شکل مستطیل ساخته شده است . در وسط این مستطیل سراهای مختلفی قرار گرفته است . متاسفانه بازار بر اثر احداث خیابان انقلاب به دو بخش مجزا تقسیم شده است و اکنون بخشی از آن آصف و بخشی را سنندجی می نامند و از بازار سنندج فقط سه دروازه قدیمی باقی مانده است . در مورد زمان ساخت بازار باید گفت در سال 1040 هجری قمری سلیمان خان اردلان به عنوان والی منطقه کردستان منصوب گردید و در توسعه شهر سنندج کوشش نموده و مجموعه بازار و قلعه حکومتی را شکل بخشید


Read more: http://www.coffenetsna.blogfa.com/post-20.aspx#ixzz1ctwa1bkk
+ نوشته شده در  یکشنبه پانزدهم آبان 1390ساعت 9:47  توسط نکسین  | 

عمارت خسرو آباد سنندج

 


 

این بنای تاریخی به سال 1223 هجری قمری توسط امان الله خان اردلان والی حاکم شهیر کردستان و در مساحت 6000 متر مربع ساخته شد.نظریات گوناگونی در خصوص این بنای عظیم و مقر حکومتی کردستان وجود دارد.بطوریکه بعضی صاحبنظران قسمت شرقی بنا را که قصر نامیده می شود مربوط به دوران زندیه می دانند و توسعه و تکمیل آن را توسط امان الله خان اردلان می دانند.

 

باغ خسرو آباد نیز از اهمیت خاصی برخوردار بوده است این باغ که بوسیله 4 خیابان روبرو و اطراف عمارت خسرو آباد عملا به 4 باغ خسرو آباد تبدیل شده بود و اطراف آن بوسیله ی 4 خندق در طرفین باغ و کاخ خسرو آباد با انواع درختان مختلف احاطه شده جلوه خاصی را به این مجموعه داده بود.

 

طاق بزرگ سردرب اصلی باغ خسرو آباد که روبروی مقبره ی شرف الملک قرار داشت تخریب گردیده است درب اصلی بنا رو به حوض مرمری مربع شکل عمارت واقع گردیده و از 4 تکه ی بزرگ تنه ی درخت گردو و به سبک دروازه های قلعه های حکومتی ساخته شده است نمای شرقی بنا از آجر و گچبری های زیبا تزیین شده است.آب این مجموعه جاری و شرب و ازمجموعه قنات های تعبیه شده در روی کوه آبیدر نشات می گیرد.از دیگر بخشهای قابل توجه کاخ خسرو آباد وجود حوض و فواره با آب جاری در طبقه ی سوم قصر می باشد.

 

مراسم عروسی با شکوه حسن جهان خانم تنها دختر فتحعلی شاه قاجار با خسرو خان پسر امان الله خان اردلان در سال 1232 هجری قمری در این کاخ صورت پذیرفت.

 

هنگام ورود ناصرالدین شاه قاجار به کردستان در سال 1275 هجری قمری 1233 هجری شمسی در خسرو آباد برای وی خیمه و خرگاه دایر کردند. درسال 1317 قمری-1275 شمسی علی اکبر خان شرف الملک اردلان نوه امان الله خان اردلان والی و وارث باغ و کاخ خسرو آباد این مجموعه را به میرزا صادق خان اعزاز الملک فروخت و از آن تاریخ در اختیار خاندان وی (صادق وزیری) قرار گرفت.

 

عمارت خسرو آباد با شماره ی 1491 در فهرست آثار ملی کشور ثبت گردیده است



Read more: http://www.coffenetsna.blogfa.com/post-30.aspx#ixzz1ctwPV800
+ نوشته شده در  یکشنبه پانزدهم آبان 1390ساعت 9:45  توسط نکسین  | 

آبیدر

آبیدَر (کردی: Awiyer) نام کوهی است مشرف به شهر سنندج در غرب ایران با ارتفاعی حدود ۲۵۵۰ متر.

 

کوه آبیدر به عنوان یکی از تفرجگاه‌های اصلی مردم شهر سنندج به شمار می‌رود. برخی از مکانهای گردشگری مشهور آن عبارت‌اند از کانی شفا، ماماتکه، گویزه کویر، خضر زنده (خیرزنه)، تاقه‌دار، امیریه، هفت آسیاب، بان شلانه، کچک(سنگ) قرآن، کانی کچک و قله آبیدر که پناهگاهی هم برای کوهنوردان در آنجا ساخته شده است. آن چه مورد محبوبیت این کوه شده‌است، نزدیکی آن به شهر سنندج، بلند بودن آن نسبت به تپه‌های اطراف و از همه مهم‌تر، وجود چشمه‌های زیر زمینی فراوان آن می‌باشد. در واقع واژه آبیدر (آب‌به‌در) به معنی جایی است که از آن آب فراوان تراوش می‌کند. نزدیکی این کوه به شهر تا آن حد است که در دامنهٔ آن احداث مسکن صورت گرفته و هم اکنون نیز در جریان است. افراد بسیاری (به ویژه در تعطیلات) به این تفرجگاه می‌روند و از منظره شهر سنندج دیدن می‌کنند.

 

آبیدر در زبان کردی با لهجه سورانی اردلانی ئاویه ر (awiar) نامیده می شود. در واقع آبیدر از دو کوه به نامهای آبیدر بزرگ و آبیدر کوچک تشکیل یافته است. ارتفاع آبیدر بزرگ همانطور که قبلا هم گفته شد، 2550 متر از سطح دریا است درحالیکه ارتفاع آبیدر کوچک در حدود 2250 متر از سطح دریا می‌باشد. در بالای قله تخت آبیدر کوچک یک جان‌پناه برای استفاده کوهنوردان احداث شده‌است و در حال حاضر مشغول به ساخت تله‌کابین در مسیر بین پارک کودک و قله آن می‌باشند.



Read more: http://www.coffenetsna.blogfa.com/post-19.aspx#ixzz1ctwF0gY3
+ نوشته شده در  یکشنبه پانزدهم آبان 1390ساعت 9:44  توسط نکسین  | 

قلعه سنندج

 

یكی از قلعه های قدیمی كردستان قلعه سنندج بود . هنگمی كه «سلیمان خان اردلان » ار طرف «شاه صفی » به عنوان والی كردستان منسوب شد ، مركز ایالت كردستان را از حسن آباد به سنندج انتقال داد و قلعه ای ساخت كه به دژ «سنه » معروف شد . این قلعه بعدها با گسترش شهر در داخل محله ای قرار گرفت كه به محله «میان قلعه » معروف بود . «سنه دژ» بالای تپه ای در كمال استحكام بنا شد و در برخی كتب توصیف جالبی از فضاها و تزیینات معماری آن آمده است . از جمله : برگرد محله میان قلعه كه دارالحكومه و سرای خسرو خان و امان اله خان بود ،‌ دیواری كشیده اند مشتمل بر چهار دروازه ... اول دروازه «قلعه چوالان » كه رو به مغرب دارد . دوم دروازه «تپوله » ،‌ سوم دروازه «عبدالعظیم » كه روی آن به سمت قبله است . چهارم ، دروازه «بازار» كه رو به مشرق است . به این ترتیب ، مشخص می شود كه قلعه سنندج هسته مركزی یا ارك حكومتی (كهنه دژ ) بود .

 

این قلعه تا سال 1851 میلادی كه روس ها برای اولین بار از شهر سنندج نقشه برداری كردند ،‌نیز به حیات خود ادامه می داد . امروزه اما جز نام قلعه ، اثری از آن باقی نمانده است



+ نوشته شده در  یکشنبه پانزدهم آبان 1390ساعت 9:43  توسط نکسین  | 

كليساي سنندج

كليساي سنندج

 

اين بنا در ضلع غربي خيابان نمكي و در محله قديمي " آقازمان" كه محله اي مسيحي نشين بوده است قرار دارد. اواخر صفويه در زمان حكومت شاه عباس دوم ، هنگامي كه ارامنه توسط دولت عثماني به ايران تبعيد شدند، گروهي از آنها در شهر سنندج ساكن و احتمالاً درهمان زمان به ساخت كليسا اقدام نمودند.

 

شيوه ساخت و نوع معماري كليساي سنندج تحت تأثير معماري سبك اصفهاني است و تلفيقي از نماسازي سبك بومي مانند طاق نما و ستون نماي آجري در آن به كار رفته كه به فرم مشعل در بخش فوقاني به صورت سه تركي آجر كاري شده است. خطوط عمودي در نماي بيروني ساختمان تاكيد بر ارتفاع كليساست.

 

در گل دسته ناقوس كليسا كاشي ها و گره چيني قابل ملاحظه است. حجاري سنگ هاي سر در ورودي كه داراي نقش گل لوتوس و ترنج است، كار استادان سنندجي است. اين كليسا داراي قناتي فعال است و آب نماي زيبايي نيز در داخل حياط آن در ضلع جنوبي ديده مي شود.



+ نوشته شده در  یکشنبه پانزدهم آبان 1390ساعت 9:42  توسط نکسین  | 

معماری سنندج

معماری سنندج

 

معماری سر درخانه ها

یكی از فضاهای مهم در معماری بناهای سنندج كه از اهمیت ویژه ای برخوردار است،

سردرسازی بناهای این شهر است. تعدد و كثرت سردرهای زیبا در سنندج موجب پیدایش معماری  ویژه با تفاوت ها و تمایزهای گوناگون شده است.

هنر سردرسازی در سنندج بستگی به وضعیت طبقاتی صاحبان آنها داشته و دارد. به عنوان مثال سردر خانه یك خانواده اعیان با سردر منزل یك پیشه ور تفاوت داشت؛ اما یك نكته در آن مشترك است، و آن حفظ اصول هنری و رعایت شئون معماری است.

 

با توجه به این اشاره موجز می توان هنر سردر سازی را با توجه به میزان سرمایه گذاری به دو نوع تقسیم كرد:

 

 

سردر ورودی منازل اعیانی:

سردرهای منازل اعیانی عموماً دارای یك هشتی ، یا به صورت نیم دایره بود كه در اطراف مدخل ورودی، حجره هایی با سكوهای وسیع اما كم عرض برای نشستن مراجعین منزل یا فرزندان صاحب خانه پدید می آورد. پس از آن، هشتی و دالانی مسقف قرار داشت.سر در ورودی منازل طبقه متوسط: سردر سازی طبقه متوسط، چون پیشه وران، تجار، كاسب ها و... نیز به تبع اصول معماری سنتی ، عموماً به صورت هشتی و دهلیز و فضاهای باز و گاه بسته و طبعاً در ابعاد و اندازه های كوچك تر بود. در منازل طبقات اجتماعی پایین تر، عناصر خواجه نشین یعنی سكوهای داخلی و خارجی حذف می شد.

مهم ترین نكته ای كه در سردرهای قدیمی منازل شهر سنندج به چشم می خورد، هنر آجر تراشی و نماسازی تزیینی این فضاها است كه در سردر منازل اواخر دوره قاجار و اوایل پهلوی به اوج رسید. خلاقیت طرح و نقش های متنوع و هماهنگ و تركیب عناصر تزیینی،  ویژگی منحصر به فرد این سردرها است. قوس های مورد استفاده عموماً از نوع نیم دایره و ابرویی بود و از طرح های هندسی و اسلیمی و گل  و بته ، به عنوان طرح های تزیینی استفاده می شد. از ستون نماها نیز به نحو بسیار ماهرانه بهره گرفته می شد.

 

 

از سردرهای قدیمی می توان به سردر نیم هشتی عمارت مشیر دیوان، سردر منزل شجاع لشكر، سردر منزل محمد باقر غیاثی و سردر منزل ملا لطف الله شیخ الاسلام كه به دوره قاجار تعلق دارند، اشاره كرد.

 

سردرهای جدیدتر ولی از نوع عالی نیز در این میان از جایگاه ویژه ای برخوردار هستند از جمله :

 

 سردر عمارت آصف كه به صورت نیم هشتی است ، اما اتصال خطوط و حركت نرم آن حكایت از نوعی معماری ایرانی دارد.

از دیگر سردرهای زیبا و حائز اهمیت شهر سنندج می توان به

 

سردر منزل فهیم كه تنها عنصر باقی مانده از این منزل است،سردر منزل فرید الملك جواهری، سردر منزل خان خانان، سردر منزل اشرف نظام (از این منزل نیز تنها سردر آن باقی مانده است)  اشاره كرد.

 

بناهای حكومتی

عمارت خسروآباد

عمارت خسروآباد در بلوار شبلی ( خسرو آباد سابق) شهر سنندج قرار دارد. تاریخ بنای اولیه عمارت و باغ به طور دقیق مشخص  نیست، ولی پاره ای از منابع تاریخی، زمان ساخت اولیه آن را به زمان " خسروخان اول اردلان" و هم زمان با حكومت كریم خان زند نسبت می دهند.

در سال 1223هـ.ق " امان اله خان اردلان" حكمران مقتدركردستان، برای فرزندنش خسرو خان ناكام بخش های دیگری از جمله عمارت سر در را به این بنا اضافه نمود.

 

مجموعه عمارت و باغ خسروآباد افزون بر دو بخش اصلی ، یعنی قصر سلطنتی با ورودی ستون دار ، در بخش غربی و ساختمان شرقی با ایوان ستون دار مشرف بر صحن عمارت و فضای بیرونی بنا، دارای فضاهای دیگری چون حمام، اتاق قاپچیان ( یا قاپوچی یعنی حاجب و دربان ) و خدمتكاران است.

 

تزیینات معماری این بنا شامل گج بری، آجر كاری، اُرُسی (نوعی در قدیمی كه دارای چهارچوب مخصوص بوده و با بالا و پایین رفتن باز و بسته می شده است)های زیبا همراه با پنجره های رنگی و حوض چلیپا (صلیب ) شكل داخل حیاط عمارت است كه در كنار فضای سبز قدیمی و كهنسال آن، از ویژگی های شاخص عمارت خسرو آباد به شمار می رود. عمارت خسروآباد شاخص ترین بنای استان كردستان است كه به عنوان مقر حكومت والیان اردلان مورد استفاده قرار می گرفت.

 

 

ساختمان شهرداری سنندج

ساختمان شهرداری در ضلع جنوب خیابان امام خمینی ، كمی پایین تر از مسجد جامع سنندج قرار دارد. این بنا كه اولین ساختمان شهرداری  در شهر سنندج است، در سه طبقه ساخته شده و از فضاهای مختلفی برخوردار است.

نمای این ساختمان از سمت خیابان امام خمینی، سنگی است و در نمای داخلی آن در ضلع جنوبی، تركیبی از سنگ و آجر به كار رفته است. استفاده از سنگ و آجر در نماهای ساختمان و همچنین استفاده از پیچ و مهره برای اتصال تیر آهن های سقف، از ویژگی های این ساختمان است.

 

این ساختمان در زمان دولت دكتر مصدق و توسط استاد" ابراهیم مختار پوریان " معمار قدیمی و سرشناس سنندجی ساخته شده است.

 

 

 

 

منبع: کتاب میراث فرهنگی استان کردستان

تهیه و تنظیم: زهره پری نوش



Read more: http://www.coffenetsna.blogfa.com/post-33.aspx#ixzz1ctvJ5CKF
+ نوشته شده در  یکشنبه پانزدهم آبان 1390ساعت 9:41  توسط نکسین  |